Τρίτη, Νοεμβρίου 15, 2016

Η παλαιότερη βιβλιοθήκη του κόσμου ανακαινίζεται και ψηφιοποιείται


Η βιβλιοθήκη του Αλ Καραουίν στο Μαρόκο, ένα πραγματικό θησαυροφυλάκιο γνώσης με τόμους και βιβλία ιστορίας 10 και πλέον αιώνων

Το Πανεπιστήμιο του Καραουίν στην πόλη Φες του Μαρόκο είναι από τα παλαιότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα που υπάρχουν στον κόσμο. Ιδρύθηκε το 859 μ.Χ από τη Φατίμα Αλ Φίχρι, κόρη ενός πλούσιου εμπόρου της εποχής, εξαιρετικά μορφωμένη και η ίδια, η οποία ήθελε να αφήσει κληρονομιά στον τόπο της και τους ανθρώπους του, κάτι περισσότερο από ένα τζαμί: ένα ναό έγκυρης γνώσης. Η βιβλιοθήκη του Αλ Καραουίν λειτουργεί από τον 10ο αιώνα και θεωρείται η πιο παλιά βιβλιοθήκη του κόσμου. Μετά από χρόνια εγκατάλειψης, σ' αυτή τη βιβλιοθήκη επιχειρούνται εκτεταμένες εργασίες ανακαίνισης, στο πλαίσιο ευρύτερου προγράμματος αποκατάστασης της Μεντίνα, του παλαιότερου οχυρωμένου τμήματος της Φες.    

Το γοητευτικό σ' αυτήν την προσπάθεια συντήρησης και αναβίωσης του αρχαιότερου τμήματος της ιστορικής πόλης είναι το άτομο που βρίσκεται επικεφαλής των εργασιών είναι γυναίκα -η καναδο-μαροκινή αρχιτέκτονας Aziza Chaouni- ως φόρος τιμής στη γυναίκα που έβαλε το πρώτο θεμέλιο του ιστορικού εκπαιδευτικού ιδρύματος και της πολύτιμης βιβλιοθήκης του.

Στο εσωτερικό της βιβλιοθήκης, μπορεί κανείς να δει περίτεχνα σκαλιστά ξύλινα κουφώματα, πολύχρωμα κεραμικά να κοσμούν τα πατώματα και αραβική καλλιγραφία να στολίζει τους τοίχους. Η πολυτέλεια και η καλαισθησία δεν σταματά εκεί. Στο αναγνωστήριο της βιβλιοθήκης, από το ταβάνι κρέμονται χρυσοί, βαρύτιμοι πολυέλαιοι. Η εκτεταμένη επιχείρηση αποκατάστασης του κτηρίου βρίσκεται σε εξέλιξη από το 2012 και η διάρκεια της καθορίζεται ακριβώς από τη σπανιότητα των χειρογράφων που πρέπει να διατηρηθούν σε καλή κατάσταση. Σύμφωνα με τον Αμπντουλάχ Αλ Χεντά προβλήματα αποχέτευσης και καθίζησης σε διαφορετικά σημεία του κτηρίου υπαγόρευαν τη μέγιστη προσοχή των συνεργείων που εργάζονταν εντατικά στο εσωτερικό του κτηρίου. 

Και πώς να γινόταν διαφορετικά: η βιβλιοθήκη είναι γεμάτη από μερικούς από τους πιο σπάνιους τόμους. Περισσότερα από 4.000 χειρόγραφα απαρτίζουν τη συλλογή. Μεταξύ αυτών και ένα Κοράνι του 9ου αιώνα, γραμμένη σε καλλιγραφική, γωνιώδη κουφική γραφή. Επίσης, υπάρχει ένας τόμος παγκόσμιας ιστορίας του 1377 από τον φιλόσο Ιμπ Καλντούν. Αυτό ακριβώς το χειρόγραφο θεωρείται απο τις πρώτες αγωνιώδεις αναζητήσεις των φιλοσόφων της εποχής σε πεδία που σήμερα γνωρίζουμε ως επιστήμες της κοινωνιολογίας, της ιστοριογραφίας, της δημογραφίας. Είναι δε δείγμα γραφής του ανθρώπου που ξεκίνησε την καριέρα του ως καλλιγράφος στη γραμματεια της Τύνιδας. Είναι ο ίδιος άνθρωπος που όταν βρέθηκε στη Φες, έγινε ο βασιλικός λογογράφος του Σουλτάνου.    

Όταν διαβάζεις ένα τέτοιο χειρόγραφο, περίπου 10 αιώνες παλιό, ίσως και περισσότερο, ταξιδεύεις μέσα στον χρόνο. Η βιβλιοθήκη σου προσφέρει έναν πνευματικό σύνδεσμο με αυτούς που υπήρξαν πριν από 'σένα. Από τη στιγμή που πάτησα στη βιβλιοθήκη του Αλ Καραουίν, ποτέ δεν σκέφτηκα να εγκαταλείψω το μέρος και την προσπάθεια που γίνεται εδώ", λέει ο επιμελητής της εκτεταμένης επιχείρησης, Abou Bakr Jaouane.       

Η αποκατάσταση του μέρους σε λίγο καιρό θα έχει ολοκληρωθεί. Και όσα πολύτιμα για αιώνες κινδύνευσαν από την υγρασία, την ανθρώπινη αδιαφορία, τον χρόνο, αλλά κατάφεραν να επιζήσουν, πλέον θα συντηρούνται μέσα από έναν ολόκληρο μηχανισμό ηλιακών πάνελ, ελεγχόμενης θερμοκρασίας και μηχανισμών αφύγρανσης της ατμόσφαιρας.   



Κάθε χειρόγραφο πλέον χαίρει όλης εκείνης της επιστημονικής φροντίδας που μπορεί να το διατηρήσει ζωντανό ακόμη περισσότερα χρόνια. Το ωραιότερο, όμως, είναι ότι σε λίγο καιρό από σήμερα και τα 4.000 χειρόγραφα, με τη βοήθεια του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας της Ιταλίας, θα φηφιοποιηθούν και θα είναι διαθέσιμα σε φοιτητές και ερευνητές απ' όλον τον κόσμο. Μέχρι αυτή τη στιγμή έχει ψηφιοποιηθεί ένα 20% του όγκου των χειρογράφων, στα οποία έχει επιχειρηθεί ταυτόχρονη αποκατάσταση.   



Ίσως, λένε οι πιο αισιόδοξοι αυτής της πολιτιστικής αποστολής, μέχρι τον Μάιο του 2017, οπότε και θα ανοίξει ξανά για το κοινό η παλαιότερη βιβλιοθήκη του κόσμου, να έχει προχωρήσει σημαντικά και αυτή η προσπάθεια.  

Πηγή: lifo.gr 

Σάββατο, Νοεμβρίου 12, 2016

Ο δανεισμός ενός ηλεκτρονικού βιβλίου (e-book) μπορεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να εξομοιωθεί με δανεισμό παραδοσιακού βιβλίου



Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής ΈνωσηςΛουξεμβούργο, 10 Νοεμβρίου 2016
Απόφαση στην υπόθεση C‑174/15


Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να ισχύσει η εξαίρεση περί δημοσίου δανεισμού που προβλέπει μεταξύ άλλων την καταβολή εύλογης αμοιβής στους δημιουργούς. Στις Κάτω Χώρες, ο δανεισμός ηλεκτρονικών βιβλίων από τις δημόσιες βιβλιοθήκες δεν υπόκειται στο καθεστώς του δημόσιου δανεισμού που ισχύει για τα παραδοσιακά βιβλία. Επί του παρόντος, οι δημόσιες βιβλιοθήκες θέτουν στη διάθεση του κοινού ηλεκτρονικά βιβλία μέσω διαδικτύου, βάσει συμφωνιών αδειοδοτήσεως με τους δικαιούχους.
Η Vereniging Openbare Bibliotheken, ένωση στην οποία συμμετέχουν όλες οι δημόσιες βιβλιοθήκες των Κάτω Χωρών (στο εξής: VOB), φρονεί ότι το καθεστώς για τα παραδοσιακά βιβλία θα πρέπει να εφαρμόζεται και στον ψηφιακό δανεισμό. Στο πλαίσιο αυτό, ενήγαγε το Stichting Leenrecht, ίδρυμα επιφορτισμένο με την είσπραξη της αμοιβής που οφείλεται στους δημιουργούς, προκειμένου τούτο να αναγνωρισθεί δικαστικώς. Η αγωγή της VOB αφορά τους δανεισμούς που είναι οργανωμένοι βάσει της αρχής «one copy, one user», ήτοι τον δανεισμό αντιγράφου βιβλίου σε ψηφιακή μορφή που πραγματοποιείται δια της τοποθετήσεως του αντιγράφου αυτού στον διακομιστή δημόσιας βιβλιοθήκης και παρέχοντας τη δυνατότητα στον ενδιαφερόμενο χρήστη να αναπαράξει το εν λόγω αντίγραφο μέσω μεταφορτώσεως στον δικό του υπολογιστή, εξυπακουομένου ότι μόνον ένα αντίγραφο μπορεί να μεταφορτωθεί κατά τη διάρκεια της περιόδου δανεισμού και ότι, άμα τη λήξει της περιόδου αυτής, το αντίγραφο που έχει μεταφορτωθεί από τον χρήστη αυτόν δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί από αυτόν. (CP CONCL)
Επιληφθέν της διαφοράς, το Rechtbank Den Haag (Πρωτοδικείο Χάγης, Κάτω Χώρες) φρονεί ότι η απάντηση στα ερωτήματα του VOB εξαρτάται από την ερμηνεία των διατάξεων του δικαίου της Ένωσης και υπέβαλε διάφορα προδικαστικά ερωτήματα στο Δικαστήριο. Πράγματι, οδηγία της Ένωσης του 2006 που αφορά μεταξύ άλλων το δικαίωμα εκμισθώσεως και δανεισμού βιβλίων προβλέπει ότι στον δημιουργό του έργου ανήκει το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπει ή να απαγορεύει τέτοιες εκμισθώσεις και δανεισμούς. Εντούτοις, τα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από αυτό το αποκλειστικό δικαίωμα για τους δημόσιους δανεισμούς, υπό την προϋπόθεση ότι οι δημιουργοί εισπράττουν τουλάχιστον εύλογη αποζημίωση 1. Το ερώτημα που τίθεται είναι επομένως εάν η παρέκκλιση αυτή εφαρμόζεται και στους δανεισμούς ηλεκτρονικών βιβλίων που είναι οργανωμένοι βάσει της αρχής «one copy, one user». (CP CONCL)
Με τη σημερινή απόφασή του, το Δικαστήριο διαπιστώνει, εν πρώτοις, ότι ουδείς αποφασιστικός λόγος συντρέχει προκειμένου να αποκλείεται, εν πάση περιπτώσει, από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας ο δανεισμός ψηφιακών αντιγράφων και άυλων αντικειμένων. Το συμπέρασμα αυτό, εξάλλου, επιρρωννύεται από τον σκοπό που επιδιώκει η εν λόγω οδηγία, που είναι η προσαρμογή του δικαιώματος του δημιουργού στις νέες οικονομικές πραγματικότητες. Περαιτέρω, ο πλήρης αποκλεισμός του δανεισμού που πραγματοποιείται σε ψηφιακή μορφή από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας θα αντέβαινε στη γενική αρχή η οποία επιβάλλει ένα υψηλό επίπεδο προστασίας υπέρ των δημιουργών.
Εν συνεχεία, το Δικαστήριο εξετάζει εάν ο δημόσιος δανεισμός αντιγράφου βιβλίου σε ψηφιακή μορφή, βάσει της αρχής «one copy, one user», δύναται να εμπίπτει στο άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας.
Συναφώς, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι, λαμβανομένης υπ’ όψιν της σημασίας του δημόσιου δανεισμού ψηφιακών βιβλίων και προκειμένου να διασφαλιστεί τόσο η πρακτική αποτελεσματικότητα της παρεκκλίσεως για τον δημόσιο δανεισμό, την οποία προβλέπει το άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας, όσο και η συμβολή της εξαιρέσεως αυτής στην πολιτιστική προαγωγή, δεν μπορεί ως εκ τούτου να αποκλειστεί ότι το άρθρο αυτό εφαρμόζεται στην περίπτωση που η ενέργεια στην οποία προβαίνει βιβλιοθήκη ανοιχτή στο κοινό έχει, ιδίως υπό το πρίσμα των προϋποθέσεων που καθιερώνει το άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας αυτής, χαρακτηριστικά παρεμφερή, κατ’ ουσίαν, με αυτά του δανεισμού έντυπων έργων. Πάντως, αυτό συμβαίνει στην περίπτωση του δανεισμού αντιγράφου βιβλίου σε ψηφιακή μορφή, βάσει της αρχής «one copy, one user».
Το Δικαστήριο φρονεί ως εκ τούτου ότι ο όρος «δανεισμός» κατά την έννοια της οδηγίας καλύπτει επίσης έναν τέτοιου είδους δανεισμό.
Το Δικαστήριο διευκρινίζει επίσης ότι τα κράτη μέλη μπορούν να καθορίζουν πρόσθετες προϋποθέσεις δυνάμενες να βελτιώσουν την προστασία των δικαιωμάτων των δημιουργών και πέραν των όσων ρητώς προβλέπει η οδηγία. Εν προκειμένω, η ολλανδική νομοθεσία απαιτεί όπως το αντίγραφο του βιβλίου σε ψηφιακή μορφή που διατίθεται από τη δημόσια βιβλιοθήκη έχει τεθεί σε κυκλοφορία με πρώτη πώληση ή με κατ’ άλλον τρόπο πρώτη μεταβίβαση της κυριότητας του αντιγράφου αυτού εντός της Ένωσης από τον δικαιούχο του δικαιώματος διανομής στο κοινό ή με τη συγκατάθεσή του. Κατά το Δικαστήριο, μια τέτοια πρόσθετη προϋπόθεση πρέπει να θεωρηθεί συμβατή με την οδηγία.
Όσον αφορά την περίπτωση κατά την οποία ένα αντίγραφο βιβλίου σε ψηφιακή μορφή ελήφθη από παράνομη πηγή, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι ένας από τους σκοπούς της οδηγίας είναι η καταπολέμηση της πειρατείας και επισημαίνει ότι η αποδοχή του δανεισμού ενός τέτοιου αντιγράφου μπορεί να προκαλέσει αδικαιολόγητη ζημία στους κατόχους δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Η εξαίρεση περί δημοσίου δανεισμού δεν εφαρμόζεται επομένως στη διάθεση από δημόσια βιβλιοθήκη αντιγράφου βιβλίου σε ψηφιακή μορφή στην περίπτωση που το αντίγραφο αυτό ελήφθη από παράνομη πηγή.
---
1 Οδηγία 2006/115/ΕΚ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με το δικαίωμα εκμίσθωσης, το δικαίωμα δανεισμού έργων και ορισμένα δικαιώματα συγγενικά προς την πνευματική ιδιοκτησία στον τομέα των προϊόντων της διανοίας (ΕΕ L 376, σ. 28).


Πηγή: taxheaven.gr

Πέμπτη, Νοεμβρίου 03, 2016

Knowledge is Power

International Scientific Conference of the Sylvia Ioannou Foundation

Live Streaming 


Δευτέρα, Οκτωβρίου 24, 2016

Σαν σήμερα: 24 Οκτωβρίου 1963, Ο Γιώργος Σεφέρης λαμβάνει το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας




Στις 24 Οκτωβρίου του 1963 η είδηση που έφτασε στην Αθήνα γέννησε με χαρά τον Γιώργο Σεφέρη αλλά και όλους τους Έλληνες. Η Σουηδική Ακαδημία των Βραβείων Νόμπελ είχε επιλέξει τον Έλληνα ποιητή για να του απονείμει το Νόμπελ λογοτεχνίας. Ήταν το πρώτο βραβείο Νόμπελ για Έλληνα λογοτέχνη (ακολούθησε και το δεύτερο, στον Οδυσσέα Ελύτη το 1979). Στις πρώτες του δηλώσεις ο ποιητής είπε:

«Διαλέγοντας έναν Έλληνα ποιητή για το βραβείο Νομπέλ, νομίζω πως η Σουηδική Ακαδημία θέλησε να εκδηλώσει την αλληλεγγύη της με τη ζωντανή πνευματική Ελλάδα. Εννοώ: αυτή την Ελλάδα για την οποία τόσες γενεές αγωνίστηκαν, προσπαθώντας να κρατήσουν ό,τι ζωντανό από τη μακριά παράδοση της. Νομίζω, ακόμη, ότι η Σουηδική Ακαδημία θέλησε να δείξει πως η σημερινή ανθρωπότητα χρειάζεται και την ποίηση - κάθε λαού - και το ελληνικό πνεύμα.»

Σε λιγότερο από δυο μήνες, στην τελετή βράβευσης που έγινε στην Στοκχόλμη στις 10 Δεκεμβρίου, ο Γιώργος Σεφέρης παρέλαβε το βραβείο «για το υπέροχο λυρικό ύφος του, που είναι εμπνευσμένο από ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικό πολιτιστικό ιδεώδες».

Η ομιλία του ήταν άκρως συγκινητική και συνόψιζε τις απόψεις του για την ελληνική γλώσσα, από την αρχαιότητα μέχρι και την σημερινή εποχή αλλά και την ανάγκη της ποίησης στον σύγχρονο κόσμο.


Πηγή:  E-Daily.gr
 

Μηχανή αναζήτησης ελληνικών ψηφιακών βιβλιοθηκών

Περί Βιβλίων & Βιβλιοθηκών